ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ και ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΦΥΣ. ΑΓΩΓΗΣ

Δημιουργία  Σεναρίου στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής

με την βοήθεια προσομοίωσης

          Στην  συγκεκριμένη ανάρτηση θα παρουσιάσουμε  ένα υπόδειγμα ενσωμάτωσης  και χρήσης  προσομοίωσης  σε διδακτικό σενάριο  δυο (2) ωρών  διδασκαλίας, στο  οποίο  αναλύεται πλήρως η όλη διαδικασία έως  και τα Φύλλα Εργασίας.

ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΙΚΡΟΣΕΝΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 

ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ  

ΜΙΚΡΟΣΕΝΑΡΙΟ     ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

1. Tίτλος: «Άσκηση και Υγεία» ή «Διά βίου άσκηση».
2. Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική Αγωγή.
3. Θεματική ενότητα:  « Άσκηση και παχυσαρκία ».
4. Τάξη: Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ.
5. Διάρκεια διδασκαλίας: Δυο ( 2 ) διδακτικές ώρες.
6. Συσχέτιση με το ΑΠΣ και προαπαιτούμενες γνώσεις: Το θέμα είναι απολύτως συμβατό με τα ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ της Φυσικής Αγωγής στην Γ΄ τάξη του Γυμνασίου. Οι μαθητές έχουν ήδη αναλύσει την αξία της δια βίου άσκησης για την υγεία και έχουν επεξεργαστεί τη σχέση μεταξύ της «διατροφής», «άσκησης» και «υγείας» σε σχετικό μάθημα στην Οικιακή Οικονομία.
7. Διδακτικοί στόχοι:
· Γνωστικοί στόχοι
§να αναγνωρίσουν τι είναι η παχυσαρκία, από τι εξαρτάται και πως μπορεί να αποφευχθεί.
§να αξιολογήσουν τον καθιστικό τρόπο ζωής
§ να επαναπροσδιορίσουν τα οφέλη της φυσικής δραστηριότητας στη σωστή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού.
§Να αναγνωρίσουν ότι το σωματικό βάρος αποτελεί καλή ένδειξη του ισοζυγίου ενέργειας ή
θερμιδικού ισοζυγίου στον οργανισμό.
· Συναισθηματικοί στόχοι
§να συνεργαστούν σε επίπεδο εταιρικών και ομαδικών σχηματισμών για την επίτευξη ενός κοινού στόχου.
§ να εκτιμήσουν το δικό τους τρόπο ζωής σε σχέση με τις πληροφορίες που έλαβαν.

Συνεπώς, μετά τη διδασκαλία του αντικειμένου «Άσκηση και Παχυσαρκία», αναμένεται οι μαθητές να είναι σε θέση:
α) να περιγράφουν τον ορισμό της παχυσαρκίας, τους παράγοντες που οδηγούν στην εμφάνισή της, καθώς και τους τρόπους που μπορεί αυτή να αποφευχθεί (γνωστικός στόχος),
β) να απαριθμούν τα οφέλη της φυσικής δραστηριότητας στη σωστή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού (γνωστικός στόχος),
γ) να αντιστοιχούν τις διάφορες εικόνες σώματος με το αντίστοιχο ισοζύγιο ενέργειας
δ)να έχουν συνεργαστεί εποικοδομητικά(συναισθηματικός στόχος).

8. Απαιτούμενα ψηφιακά και άλλα εργαλεία: εργαστήριο πληροφορικής, διαδίκτυο, Διαδραστικός πίνακας, τα λογισμικά γενικής χρήσης (Excel και Word) το εκπαιδευτικό λογισμικό «Διατροφή και Άσκηση» (phet.colorado.edu»), Φύλλα Εργασίας, χαρτιά και στυλό.

    Ο Διαδραστικός Πίνακας αποτελεί ένα δυναμικό μαθησιακό εργαλείο που συμβάλλει στη δημιουργία ενός εμπλουτισμένου μαθησιακού περιβάλλοντος, όπου οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τις δεξιότητες της λεκτικής επικοινωνίας/συζήτησης, της μοντελοποίησης, της επίδειξης και του σχολιασμού/υπομνηματισμού.
    Το Λογισμικό γενικής χρήσης (Excel) είναι ένα εργαλείο οργάνωσης και επεξεργασίας δεδομένων. Τα λογιστικά φύλλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία υπολογισμού, ανάλυσης και λογικής σκέψης. θα χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ). Το Λογισμικό «Διατροφή και Άσκηση» (phet.colorado.edu») αποτελεί μία προσομοίωση που αναφέρεται στο ισοζύγιο των θερμίδων που προσλαμβάνονται (μέσω της διατροφής) και των θερμίδων που καταναλώνονται (μέσω θερμογένεσης, βασικού μεταβολισμού και άσκησης). Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα: (α) να εισάγουν δεδομένα, όπως φύλο, τρόπος ζωής (καθιστικός, δραστήριος), ηλικία, βάρος, ύψος και σωματικό λίπος, (β) να επιλέξουν τροφές από ειδικές λίστες τροφών με τις αναγραφόμενες θερμίδες, για τον υπολογισμό των προσλαμβανόμενων ημερήσιων θερμίδων και (γ) να επιλέξουν δραστηριότητες ή αθλήματα από ειδικές λίστες δραστηριοτήτων με τις αναγραφόμενες θερμίδες που ξοδεύονται όταν το άτομο συμμετέχει σ΄ αυτές για 15 λεπτά, για τον υπολογισμό των ημερήσιων θερμίδων που καταναλώνονται στη διάρκεια της εκτέλεσής τους. Μέσω του λογισμικού υπολογίζεται το θερμιδικό ισοζύγιο. Οι πληροφορίες σχετικά με τις μεταβολές του θερμιδικού ισοζυγίου σε βάθος χρόνου απεικονίζονται σε διαγράμματα, ενώ η εικόνα του σώματος και η εμφάνιση καρδιακών δυσλειτουργιών (κρίσιμο σημείο) απεικονίζονται σε μεταβαλλόμενες εικόνες για την καλύτερη κατανόηση και οικοδόμηση της σχετικής γνώσης.

   

       Η Προσομοίωση αποτελεί αναπαράσταση μιας κατάστασης ή ενός αντικειμένου από λογισμικό, με δυνατότητες χειρισμού συνθηκών και παραμέτρων για μελέτη. Δηλ. στη μαθησιακή διαδικασία, η προσομοίωση θέτει τον μαθητή σε καταστάσεις παρόμοιες με την πραγματικότητα που του παρέχουν ανάδραση σε πραγματικό χρόνο για αποφάσεις, δράσεις και ερωτήματα.
9.Συνοπτική περιγραφή: Το μάθημα είναι θεωρητικό και θα πραγματοποιηθεί σε αίθουσα Πληροφορικής ώστε να αξιοποιηθεί ο υπάρχων ψηφιακός εξοπλισμός.

10. Διδακτικές  Ενότητες:
       1η  Διδακτική Ενότητα: 

α)Η έννοια της Παχυσαρκίας. Αρχικά ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές συζητούν και ορίζουν την έννοια της παχυσαρκίας. Στη συνέχεια, οι μαθητές χωρίζονται σε τέσσερις (4) ομάδες. Κάθε ομάδα θα έχει στη διάθεσή της πέντε (5) λεπτά για να καταγράψει σε ένα χαρτί παράγοντες οι οποίοι κατά τη γνώμη της οδηγούν στην παχυσαρκία (π.χ. κληρονομικότητα, κακή διατροφή, καθιστική ζωή, ασθένειες κ.ά.). Μετά το πέρας των 5 λεπτών ένας μαθητής από κάθε ομάδα σημειώνει στον διαδραστικό πίνακα τους παράγοντες που έχει καταγράψει η ομάδα του, παραλείποντας όσους έχουν ήδη αναφερθεί από τις προηγούμενες ομάδες. Ακολουθεί συζήτηση, εντοπίζονται και επιλέγονται οι αντικειμενικοί παράγοντες που προκαλούν παχυσαρκία.
β)Η έννοια του ΔΜΣ. Έπειτα, ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει τονΔΜΣ (Δ.Μ.Σ = Βάρος σε κιλά/Ύψος σε μέτρα, υψωμένο στο τετράγωνο) και εξηγεί τη σχέση του με την παχυσαρκία. Στο διαδραστικό πίνακα και χρησιμοποιώντας ένα φύλλο Excel, στο οποίο τα κελιά έχουν μορφοποιηθεί κατάλληλα με βάση την παραπάνω εξίσωση, οι μαθητές κατά ομάδες εισάγουν τυχαίες τιμές ύψους βάρους και παρατηρούν πως μεταβάλλεται ο Δ.Μ.Σ. Για κάθε τιμή του Δ.Μ.Σ. οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν σε ποια κατηγορία κατατάσσονται, όπωςα) παχύσαρκοι (ΔΜΣ>30), β) υπέρβαροι (ΔΜΣ~26-30), γ) με φυσιολογικό βάρος, (ΔΜΣ~20-25) και δ)με βάρος χαμηλότερο από το φυσιολογικό (ΔΜΣ<20).
γ)Συμπλήρωση του 1ου Φύλλου Εργασίας. Τέλος, οι μαθητές συμπληρώνουν το«1ο Φύλλο Εργασίας» που περιλαμβάνει ασκήσεις εμπέδωσης σχετικά με τους παράγοντες που οδηγούν στην παχυσαρκία και τον διαχωρισμό των επιπέδων σωματικού βάρους με βάση τον ΔΜΣ.
2η Διδακτική Ενότητα:

α)Η έννοια του ισοζυγίου ενέργειας. Ο εκπαιδευτικός εξηγεί το ισοζύγιο ενέργειας ή θερμιδικό ισοζύγιο του οργανισμού (πρόσληψη και δαπάνη ενέργειας) και οι μαθητές ανά δύο σε κάθε υπολογιστή στο εργαστήριο πληροφορικής και χρησιμοποιώντας την προσομοίωση «Διατροφή και
Υγεία» του εκπαιδευτικού λογισμικού «Διατροφή και Άσκηση» (phet.colorado.edu») διερευνούν και παρατηρούν πως το ισοζύγιο ενέργειας του οργανισμού μπορεί να οδηγήσει σε μία ενδεχόμενη αύξηση βάρους και πιθανή κατάσταση παχυσαρκίας. β) Συμπλήρωση του 2ου Φύλλου Εργασίας. Οι μαθητές σε ζευγάρια στον Η/Υ συμπληρώνουν το «2ο Φύλλο Εργασίας», που περιλαμβάνει μία άσκηση γνώσεων και δύο δραστηριότητες με τη χρήση «Διατροφή και Άσκηση» (phet.colorado.edu) για τη γνώση και εμπέδωση της έννοιας του θερμιδικού ισοζυγίου.
11. Προστιθέμενη αξία: Με τη χρήση των ΤΠΕ, οι οποίες μπορούν να υποστηρίξουν τόσο τις σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις για τη μάθηση όσο και τις διερευνητικές, εποικοδομιστικές και συνεργατικές μαθησιακές δραστηριότητες, η διδασκαλία γίνεται πολυτροπική, παιγνιώδης και «πολύχρωμη», προσελκύει το ενδιαφέρον των μαθητών και επιταχύνεται η μαθησιακή διαδικασία μέσα από όλα αυτά τα ποικίλα οπτικά και κιναισθητικά ερεθίσματα. Έτσι, οι μαθητές μπορούν να οργανώσουν, να κατατάξουν και να συσχετίσουν στη σκέψη τους τις έννοιες περί παχυσαρκίας, Δ.Μ.Σ. και ισοζυγίου ενέργειας του οργανισμού, καθώς και να εμπεδώσουν τα οφέλη της άσκησης και της σωστής διατροφής για την καλή υγεία.
Η χρήση του διαδραστικού πίνακα και του διαδικτύου ενισχύει τη μαθησιακή διαδικασία, την οργάνωση και τη λειτουργία της τάξης, αυξάνει το κίνητρο για συμμετοχή στο μάθημα, προωθεί την κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ των μαθητών και συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο ενδιαφέρουσας και ευχάριστης μαθησιακής ατμόσφαιρας.
Η χρήση του λογισμικού με την προσομοίωση «Διατροφή και Άσκηση» του phet συντελούν στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών πληροφοριακών περιβαλλόντων για την οικοδόμηση της γνώσης. Η οπτικοποίηση πολύπλοκων εννοιών και διαδικασιών που προκύπτουν από τη χρήση των λογισμικών και προσομοιώσεων επιφέρουν θετικά μαθησιακά αποτελέσματα, διευκολύνοντας κατά πολύ τη μαθησιακή διαδικασία. Τέτοιου είδους προγράμματα βοηθούν στην ενίσχυση των αντιλήψεων του μαθητή, την απόκτηση γνώσεων και τη δημιουργία σαφών αναπαραστάσεων. Η συγκεκριμένη προσομοίωση ενσωματώνει τη μάθηση των μαθητών σε ένα ρεαλιστικό περιβάλλον το οποίο σχετίζεται άμεσα με τον πραγματικό κόσμο. Με τον τρόπο αυτόν ο μαθητής μπορεί να μελετήσει τη σταδιακή εξέλιξη του φαινομένου της παχυσαρκίας ή μπορεί να συγκρίνει τα επίπεδα της παχυσαρκίας σε διαφορετικές καταστάσεις, μεταβάλλοντας κάποιες παραμέτρους και εισάγοντας νέα δεδομένα.
Συμπερασματικά, η ενσωμάτωση των παραπάνω ΤΠΕ δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να διερευνήσουν, να οικοδομήσουν τις γνώσεις, να συνεργαστούν και να αλληλεπιδράσουν σε ένα πλούσιο περιβάλλον αρκετά ελκυστικό και ενδιαφέρον.
12. Επεκτασιμότητα/περαιτέρω αξιοποίηση: 

α)Οι μαθητές θα μπορούσαν να φτιάξουν ένα ημερολόγιο στο οποίο θα καταγράφουν τις τροφές που καταναλώνουν στη διάρκεια της ημέρας, καθώς και τις φυσικές δραστηριότητες που κάνουν για χρονικό διάστημα μιας εβδομάδας. Το ημερολόγιο αυτό μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για περαιτέρω διερεύνηση του κεφαλαίου «Η Αξία της Δια Βίου Άσκησης για την Υγεία».
β) Οι μαθητές σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό Φυσικής Αγωγής και τον εκπαιδευτικό της τάξης θα μπορούσαν να οργανώσουν μία εκδήλωση για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Παχυσαρκίας (11 Οκτωβρίου) που θα περιλαμβάνει παρουσιάσεις και ομιλίες στις τάξεις του σχολείου.

 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  - - -   ΦΥΛΛΑ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ / Νο 1

Άσκηση και Διατροφή
Ημερομηνία: ………………………….
Τάξη / Τμήμα: ……………………….
Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας: ……………………………………………………………..

Δραστηριότητα 1η.
Ποιοι παράγοντες οδηγούν στην παχυσαρκία; Συμπληρώστε τα παρακάτω κενά κουτάκια του εννοιολογικού πίνακα.

  

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ / Νο 2

Άσκηση και Διατροφή
Ημερομηνία: ………………………….
Τάξη / Τμήμα: ……………………….
Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας: ……………………………………………………………..

Δραστηριότητα 1η.
   Στον επιφάνεια του υπολογιστή σας υπάρχει έγγραφο Word με το όνομα Άσκηση και Διατροφή.docx το οποίο περιλαμβάνει τον παρακάτω σύνδεσμο: https://phet.colorado.edu/el/simulation/legacy/eating-and-exercise
    Αφού μεταβείτε στην σελίδα που περιέχει την προσομοίωση, σε online διαδικασία, ΄΄ανοίγεται΄΄ την εφαρμογή, εισάγετε τα ατομικά σας χαρακτηριστικά (ηλικία, ύψος, βάρος και σωματικό λίπος), καθώς και τις καθημερινές σας διατροφικές συνήθειες και φυσικές δραστηριότητες, και διερευνήστε πως αυτές επηρεάζουν την εικόνα του σώματος και τη λειτουργία της καρδιάς, στην ως έχει τρέχουσα κατάσταση σας.

Στη συνέχεια:
α) Καταγράψτε το θερμιδικό σας ισοζύγιο που θα ευρίσκεται στα πλαίσια στο δεξιό μέρος της εφαρμογής.
…………………………………………………………………………………………………

Δραστηριότητα 2η.
Διερευνήστε τις μεταβολές του σωματικού σας βάρους και περιγράψτε πως αλλάζει η εικόνα του σώματος και πως επηρεάζεται η λειτουργία της καρδιάς σας στις εξής περιπτώσεις:
Διατηρείστε σταθερές τις παραμέτρους: Ύψος – Βάρος – Ηλικία – Σωματικό λίπος και

Α). Ακολουθείτε τον καθιστικό τρόπο ζωής και επομένως δεν συμμετέχετε σε καμία φυσική δραστηριότητα. Αυξήστε τις θερμίδες που προσλαμβάνετε από τις τροφές με βάση το μεταβολικό σας θερμιδικό ισοζύγιο (θετικό θερμιδικό ισοζύγιο).

Τι παρατηρείτε σε αυτή την περίπτωση;
Ποιες αλλαγές συμβαίνουν στο σώμα σας μετά από 8 μήνες;
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Β) Ακολουθείτε τον δραστήριο τρόπο ζωής και επομένως συμμετέχετε σε φυσικές δραστηριότητες. Διατηρήστε σταθερές τις θερμίδες που προσλαμβάνετε από τις τροφές με βάση το μεταβολικό σας θερμιδικό ισοζύγιο (αρνητικό θερμιδικό ισοζύγιο).
Τι παρατηρείτε σε αυτή την αντίθετη περίπτωση;
Ποιες αλλαγές συμβαίνουν στο σώμα σας μετά από 8 μήνες;
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Δραστηριότητα 3η.
Επιλέξτε τη σωστή λέξη για να συμπληρώστε τα κενά.

( Αδυνατίζω, Παχαίνω, Φυσιολογικό Βάρος )

Πρόσληψη Ενέργειας > Δαπάνη Ενέργειας → .…………………………………………

Πρόσληψη Ενέργειας = Δαπάνη Ενέργειας → ..…………………………………………

Πρόσληψη Ενέργειας < Δαπάνη Ενέργειας → …………………..………..…………….